"We hebben AI-ondertiteling" is de versie van 2026 van "we hebben een rolstoelhelling aan de achterkant". Technisch gezien is het er. Functioneel gezien niet. Juridisch gezien twijfelachtig. Qua sfeer? Beledigend.
Laten we er eens dieper op ingaan.
De zwendel, in een nieuw jasje
Herinnert u zich toegankelijkheids-overlays nog? Die magische widgets van één regel code die beloofden "uw site WCAG-conform te maken", terwijl gebruikers met een beperking in de leegte schreeuwden dat ze de zaken alleen maar erger maakten? De collectieve rechtszaken stapelen zich op. Meer dan 22% van alle rechtszaken over digitale toegankelijkheid in de eerste helft van 2025 was specifiek gericht tegen sites die gebruik maakten van overlays.
De gehandicaptengemeenschap heeft vijf jaar lang, eerst geduldig en daarna minder geduldig, uitgelegd dat je burgerrechten niet kunt oplossen met een stukje JavaScript.
Bedrijven luisterden naar hen. En zeiden vervolgens: "Leuk, wat als we in plaats daarvan AI zouden gebruiken?" Welkom bij overlay 2.0. Dezelfde zwendel, een glanzender jasje, oneindig veel zelfverzekerder.
Wat AI-ondertitels daadwerkelijk doen
Laten we het eens hebben over wat er gebeurt wanneer uw platform trots "door AI gegenereerde ondertitels" op een video plakt en dat toegankelijkheid noemt.
AI-ondertitels missen namen. Ze verminken technische termen. Ze laten hele zinnen weg wanneer de audio ingewikkeld wordt. Ze wissen accenten weg door sprekers onverstaanbaar te maken, omdat het model niet is getraind op hoe hun mond beweegt. Ze verzinnen vol zelfvertrouwen woorden die niemand heeft gezegd.
Dat laatste is de klap op de vuurpijl. AI zegt niet: "Dat heb ik niet verstaan." AI zegt: "De spreker zei zeker 'cardiovasculaire behandeling'", terwijl de spreker in werkelijkheid "carcinoombehandeling" zei, en een dove kijker zojuist medische verkeerde informatie kreeg voorgeschoteld met het soepele zelfvertrouwen van een TED-lezing.
Dit is niet "bijna dezelfde ervaring". Dit is een andere ervaring die toevallig verkeerd is.
De situatie met alt-tekst is op de een of andere manier nog erger
Als AI-ondertitels een slechte vertaler zijn, dan is AI-alt-tekst een slechte vertaler die u ook nog eens voorliegt.
Blinde en slechtziende gebruikers vertrouwen op alt-tekst om te weten wat er op een afbeelding staat. Wanneer die alt-tekst automatisch wordt gegenereerd door een model dat patronen in visuele kenmerken herkent, krijgt u niet "bijna" de juiste beschrijving. U krijgt fictie. U krijgt een zelfverzekerde zin over een "glimlachende vrouw in een blauwe jurk" terwijl de afbeelding een grafiek is. U krijgt "een hond die op het gras zit" terwijl de afbeelding een screenshot is van een medisch testresultaat.
Ziende mensen merken dit niet op, omdat zij de alt-tekst niet lezen. Blinde gebruikers merken het onmiddellijk, omdat hen leugens worden voorgeschoteld met een beleefde robotstem, waarna van hen wordt verwacht dat zij zich op basis van die leugens door de wereld bewegen.
Bedrijven die dit toepassen en het toegankelijkheid noemen, maken hun producten niet bruikbaar. Ze maken hun producten misleidend.
"Maar het is beter dan niets"
Is dat wel zo?
Dit is de smoes waarachter elke toegankelijkheids-shortcut zich verschuilt, en die verdient het om definitief te worden afgeschaft. "Beter dan niets" veronderstelt dat het alternatief de leegte is. Het daadwerkelijke alternatief is het inhuren van een menselijke ondertitelaar, het betalen van een contentmaker om echte alt-tekst te schrijven, of het inbouwen van toegankelijkheid in uw workflow zodat het geen bijzaak is.
"Beter dan niets" gaat er ook vanuit dat verkeerde informatie dichter bij de juiste informatie staat dan geen informatie. Dat is niet zo. Een dove gebruiker die geen ondertitels ziet, weet dat er geen ondertitels zijn. Een dove gebruiker die AI-ondertitels ziet, denkt te weten wat er is gezegd. Een van die gebruikers kan het aan een vriend vragen, een transcriptie aanvragen of de inhoud overslaan. De andere loopt weg met verkeerde informatie en geen idee dat hij die heeft.
Dat is geen toegankelijkheid. Dat is een valkuil met een strik eromheen.
Het patroon, voor het geval u het gemist heeft
Om de paar jaar bedenkt de tech-industrie een nieuwe manier om geen toegankelijkheid te bieden, terwijl ze de eer opeist voor het wel bieden ervan.
Jaren 2010: "Onze site werkt prima, gebruik gewoon het toetsenbord." (Dat was niet zo.)
Eind jaren 2010: "We hebben een toegankelijkheidsverklaring." (Met een link naar een 404-pagina.)
Begin jaren 2020: "We hebben een overlay-widget geïnstalleerd." (Wordt momenteel aangeklaagd.)
2026: "We hebben AI-ondertitels en AI-alt-tekst." (Hallucineren in realtime.)
Ziet u het patroon? Elk voorbeeld is een manier om de verantwoordelijkheid weg te schuiven van de mensen die het product bouwen, naar een tool, een derde partij of een vage sfeer. Elk voorbeeld laat de daadwerkelijke gebruiker in de steek. Elk voorbeeld wordt voornamelijk op de markt gebracht voor niet-gehandicapte besluitvormers die zelf nooit met de tekortkoming te maken zullen krijgen.
Mensen met een beperking laten zich niet voor de gek houden. Ze hebben zich nooit laten misleiden en zeggen u dit al jaren.
Wat u daadwerkelijk moet doen
U wist dat dit deel eraan zat te komen. Hier is het dan:
AI is een hulpmiddel. Het is geen vervanging. Als u AI wilt gebruiken om een eerste concept van ondertitels te genereren dat door een menselijke redacteur wordt beoordeeld, gecorrigeerd en goedgekeurd – gefeliciteerd, u hebt een workflow opgezet. Als u wilt dat AI afbeeldingen markeert die alt-tekst nodig hebben en mogelijke beschrijvingen naar voren brengt die door een mens kunnen worden geverifieerd – geweldig, u hebt een proces versneld.
Als u wilt dat AI bijschriften en alt-tekst genereert die rechtstreeks naar gebruikers worden gestuurd zonder menselijke tussenkomst, dan heeft u een risico gecreëerd. U hebt ook iets gecreëerd waarvoor de gehandicaptengemeenschap u zal afkraken, uw concurrenten u op het gebied van toegankelijkheid zullen overtreffen en waarvoor een toezichthouder u in toenemende mate een boete zal opleggen. De Europese toegankelijkheidswet is in juni 2025 in werking getreden. De DOJ Title II-regel komt eraan, uitstel of geen uitstel. De FTC heeft al laten zien dat zij leveranciers zal aanpakken die valse beweringen over toegankelijkheid doen.
Het tijdperk van "we hebben AI geïmplementeerd, probleem opgelost" eindigt op dezelfde manier als het tijdperk van de overlay-technieken: voor de rechter.
De checklist die u eigenlijk wilde
Zo zien goede ondertitels eruit, of u nu AI gebruikt of niet.
De onmisbare elementen (elk ondertitel, elke keer weer)
Identificatie van de spreker wanneer meer dan één persoon spreekt
Letterlijke nauwkeurigheid bij namen, getallen, technische termen en medische terminologie. Dit zijn de zaken waar AI het vaakst fouten in maakt en de zaken die gebruikers het hardst nodig hebben
Geluidseffecten en niet-spraakgeluiden tussen haakjes, zoals [deur slaat dicht] of [onheilspellende muziek zwelt aan]
Interpunctie die weergeeft hoe de zin daadwerkelijk klinkt; vragen krijgen vraagtekens, pauzes krijgen komma's, onderbrekingen krijgen streepjes
Leessnelheid van minder dan 160-180 woorden per minuut op het scherm; als uw ondertitels die snelheid overschrijden, kunnen kijkers ze letterlijk niet op tijd lezen
Maximaal twee regels per ondertitelingsframe, drie als het absoluut noodzakelijk is
Ondertitels moeten zo worden geplaatst dat ze nooit gezichten, grafische elementen in het onderste derde deel van het scherm of belangrijke visuele informatie bedekken
Als u ondertitelt zonder AI
Gebruik een echte ondertitelingstool, niet de automatische ondertiteling-editor van YouTube die doet alsof het er een is
Bekijk de video één keer op volledige snelheid voordat u begint; de context is belangrijk
Ondertitel geluid dat betekenis overbrengt, niet elk omgevingsgeluid — [gelach] ja, [zoemend geluid van de koelkast] waarschijnlijk niet
Laat een tweede persoon de ondertiteling controleren voordat u deze publiceert; u zult dingen over het hoofd zien die u zelf hebt gezegd
Huur voor alles wat medisch, juridisch of technisch is, of waarbij meerdere sprekers aan het woord zijn, een professionele ondertitelaar in; dit is niet de plek om 200 dollar te besparen
Als u AI als hulpmiddel gebruikt (de enige aanvaardbare manier)
Laat de AI eerst zijn werk doen en laat vervolgens een mens de tekst bewerken voordat er iets wordt gepubliceerd
Reken voldoende tijd in voor de menselijke controle — de vuistregel is 4-5 keer de speelduur van de video voor de eerste bewerking
Besteed speciale aandacht aan: eigennamen, technische terminologie, spraak met accenten, overlappende dialogen en alles wat zacht of gedempt klinkt; dit zijn bekende zwakke punten van AI
Vertrouw nooit op het zelfvertrouwen van AI; het zal verkeerde woorden met dezelfde zekerheid leveren als de juiste
Controleer de definitieve ondertitels steekproefsgewijs aan de hand van de audio zoals een kijker deze zou ervaren, niet zoals een revisor die een transcript leest
Documenteer uw beoordelingsproces; mocht u ooit een klacht krijgen, dan is "we hebben dit door een mens laten controleren" een verdediging; "de AI heeft het gedaan" is dat niet
Rode vlaggen die betekenen dat u moet stoppen en opnieuw moet beginnen
Ondertitels die meer dan een seconde of twee niet synchroon lopen
Namen die in verschillende ondertitels anders zijn gespeld
Hele zinnen die lezen als wartaal
Overal waar de AI stilte heeft "opgevuld" met verzonnen spraak
Vaktermen die vaag juist klinken, maar dat niet zijn ("hyper-tension" versus "hypertensie", "carcinoma" versus "cardiovasculair")
De test met één vraag
Vraag uzelf voordat u publiceert af: zou een dove kijker deze video net zo goed begrijpen als een horende kijker? Als het antwoord iets anders is dan ja, zijn de ondertitels nog niet klaar. "Grotendeels" is niet voldoende. "Beter dan niets" is niet voldoende. Ja is het enige voldoende cijfer.
De afsluitende gedachte
Toegankelijkheid is geen functie die u er zomaar aan toevoegt. Het is geen probleem dat u uitbesteedt aan een model. Het is geen vakje dat u aanvinkt door $ 49 per maand te betalen voor een widget die, statistisch gezien, een kans van 22,6% heeft dat u wordt aangeklaagd.
Toegankelijkheid is wat er gebeurt als u besluit dat gebruikers met een beperking gewoon gebruikers zijn; geen uitzonderingsgevallen, geen bijzaak, geen cosmetische maatregel voor uw DEI-rapport.
Als uw toegankelijkheidsstrategie luidt: "we hebben een AI aangesloten", dan is uw strategie een rolstoelhelling aan de achterkant. Technisch gezien is die er. Functioneel gezien niet. En iedereen die er daadwerkelijk behoefte aan heeft, weet dat.
Laten we het beter doen.